# Hewan nokturnal dan diurnal di Indonesia: arti dan contohnya

> Arti hewan nokturnal (aktif malam hari) dan diurnal (aktif siang hari), beserta contoh hewan Indonesia yang aktif malam, siang, atau saat senja dan fajar, masing-masing dengan sumbernya.

Sumber: https://panduanhewan.org/id/spesies/hewan-nokturnal-diurnal/ · Diperbarui 1 Oktober 2026 · Bahasa Indonesia · English: https://panduanhewan.org/en/species/nocturnal-and-diurnal-animals/
_Mirror Markdown ini dibuat saat build dari data yang sama dengan halaman HTML. Kutip URL halaman HTML beserta tanggal pembaruannya._

## nokturnal (aktif pada malam hari) (71)

| Nama | Nama ilmiah | Kelompok | Keterangan |
|---|---|---|---|
| [Badak Sumatera](https://panduanhewan.org/id/spesies/badak-sumatera/) | *Dicerorhinus sumatrensis* | Mamalia | Pola ini mungkin sebagian akibat tekanan perburuan. \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 2 Hoofed Mammals (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2011), Rhinocerotidae: Dicerorhinus sumatrensis account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/5E3FD96DFFEB721E49E6FE2BF88F79D6) |
| [Bangkong Kolong](https://panduanhewan.org/id/spesies/duttaphrynus-melanostictus/) | *Duttaphrynus melanostictus* | Amfibi | Anak kodok kadang aktif pada siang hari yang cerah. \[Duttaphrynus melanostictus (Asian common toad) - Animal Diversity Web, University of Michigan Museum of Zoology\](https://animaldiversity.org/accounts/Duttaphrynus\_melanostictus/) |
| [Barong besar](https://panduanhewan.org/id/spesies/hipposideros-diadema/) | *Hipposideros diadema* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Belentuk-pohon jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/kaloula-baleata/) | *Kaloula baleata* | Amfibi | Pada puncak musim kemarau katak ini lebih banyak berdiam di dalam liang. \[Auffenberg, W. (1980) The herpetofauna of Komodo, with notes on adjacent areas. Bulletin of the Florida State Museum, Biological Sciences 25(2): 39-156\](https://flmnhbulletin.com/index.php/flmnh/article/download/flmnh-vol25-no2/vol25-no2/829) |
| [Bintang laut mahkota duri](https://panduanhewan.org/id/spesies/bintang-laut-mahkota-duri/) | *Acanthaster planci* | Laut | Individu besar dan populasi yang sedang meledak juga dapat makan pada siang hari. \[Ling et al. 2020, Homing behaviour by destructive crown-of-thorns starfish is triggered by local availability of coral prey, Proceedings of the Royal Society B (abstract via Europe PMC)\](https://europepmc.org/article/MED/33143585) |
| [Buaya irian](https://panduanhewan.org/id/spesies/buaya-irian/) | *Crocodylus novaeguineae* | Reptil | \[Crocodilian Species List (IUCN Crocodile Specialist Group)\](https://crocodilian.com/cnhc/csp\_cnov.htm) |
| [Buaya muara](https://panduanhewan.org/id/spesies/buaya-muara/) | *Crocodylus porosus* | Reptil | Buaya ini juga berburu pada siang hari bila ada kesempatan, dan sering berjemur di siang hari. \[Estuarine Crocodile - The Australian Museum\](https://australian.museum/learn/animals/reptiles/estuarine-crocodile/) |
| [Cecak Gula](https://panduanhewan.org/id/spesies/gehyra-mutilata/) | *Gehyra mutilata* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Cecurut rumah](https://panduanhewan.org/id/spesies/cecurut-rumah/) | *Suncus murinus* | Mamalia | \[Suncus murinus (Asian house shrew) – Animal Diversity Web\](https://animaldiversity.org/accounts/Suncus\_murinus/) |
| [Celepuk reban](https://panduanhewan.org/id/spesies/celepuk-reban/) | *Otus lempiji* | Burung | \[Vocal Individuality of Sunda Scops-Owl (Otus lempiji) in Peninsular Malaysia - Journal of Raptor Research 50(4), BioOne (abstract)\](https://bioone.org/journals/journal-of-raptor-research/volume-50/issue-4/JRR-15-76.1/Vocal-Individuality-of-Sunda-Scops-Owl-Otus-lempiji-in-Peninsular/10.3356/JRR-15-76.1.short) |
| [Chiloscyllium punctatum](https://panduanhewan.org/id/spesies/chiloscyllium-punctatum/) | *Chiloscyllium punctatum* | Laut | \[Brownbanded Bambooshark, Discover Fishes, Florida Museum of Natural History\](https://www.floridamuseum.ufl.edu/discover-fish/species-profiles/chiloscyllium-punctatum/) |
| [Cicak rumah](https://panduanhewan.org/id/spesies/hemidactylus-frenatus/) | *Hemidactylus frenatus* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Codot krawar](https://panduanhewan.org/id/spesies/codot-krawar/) | *Cynopterus brachyotis* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Cyrtodactylus marmoratus](https://panduanhewan.org/id/spesies/cyrtodactylus-marmoratus/) | *Cyrtodactylus marmoratus* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Eucrossorhinus dasypogon](https://panduanhewan.org/id/spesies/eucrossorhinus-dasypogon/) | *Eucrossorhinus dasypogon* | Laut | Siang hari beristirahat di gua atau di bawah karang, tetapi dapat menyergap ikan yang lewat. \[Tasselled Wobbegong, Discover Fishes, Florida Museum of Natural History\](https://www.floridamuseum.ufl.edu/discover-fish/species-profiles/eucrossorhinus-dasypogon/) |
| [Hipposideros cervinus](https://panduanhewan.org/id/spesies/hipposideros-cervinus/) | *Hipposideros cervinus* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Hiu berjalan Raja Ampat](https://panduanhewan.org/id/spesies/hemiscyllium-freycineti/) | *Hemiscyllium freycineti* | Laut | \[Setyawan et al. 2026, First assessment of life history and spatial ecology of the endemic Raja Ampat epaulette shark (Hemiscyllium freycineti) in the Dampier Strait, Indonesia, Frontiers in Fish Science\](https://www.frontiersin.org/journals/fish-science/articles/10.3389/frish.2026.1820382/full) |
| [Hiu karang sirip hitam](https://panduanhewan.org/id/spesies/carcharhinus-melanopterus/) | *Carcharhinus melanopterus* | Laut | Puncak aktivitasnya pada awal malam, tak lama setelah senja; pada siang hari aktivitasnya paling rendah. \[Papastamatiou et al. 2015, Drivers of Daily Routines in an Ectothermic Marine Predator: Hunt Warm, Rest Warmer? PLOS ONE (PMC4489509)\](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4489509/) |
| [Hiu martil](https://panduanhewan.org/id/spesies/hiu-martil/) | *Sphyrna lewini* | Laut | Siang hari berkumpul dalam kawanan besar, lalu menyebar untuk berburu pada malam hari. \[Scalloped hammerhead shark, Save Our Seas Foundation (World of Sharks species profile)\](https://saveourseas.com/worldofsharks/species/scalloped-hammerhead-shark/) |
| [Hylarana erythraea](https://panduanhewan.org/id/spesies/hylarana-erythraea/) | *Hylarana erythraea* | Amfibi | Di dekat air katak ini juga terlihat dan bersuara pada siang hari. \[Common Greenback - Hylarana erythraea, Ecology Asia (Nick Baker)\](https://www.ecologyasia.com/verts/amphibians/common\_greenback.htm) |
| [Ikan belida](https://panduanhewan.org/id/spesies/ikan-belida/) | *Chitala lopis* | Ikan air tawar | Kemungkinan aktif saat senja dan malam hari; belum diamati langsung pada spesies ini. \[FishBase\](https://www.fishbase.se/summary/Chitala-lopis.html) |
| [Ikan raja laut](https://panduanhewan.org/id/spesies/ikan-raja-laut/) | *Latimeria menadoensis* | Laut | Berdasarkan studi raja laut di Afrika; di Indonesia raja laut pernah terlihat di luar gua pada siang hari. \[Sakaue et al. 2021, New Insights About the Behavioral Ecology of the Coelacanth Latimeria chalumnae Video Recorded in the Absence of Humans Off South Africa, Frontiers in Marine Science\](https://www.frontiersin.org/journals/marine-science/articles/10.3389/fmars.2021.755275/full) |
| [Kalong besar](https://panduanhewan.org/id/spesies/pteropus-vampyrus/) | *Pteropus vampyrus* | Mamalia | \[Pteropus vampyrus (large flying fox) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Pteropus\_vampyrus/) |
| [Katak-serasah mata-bara](https://panduanhewan.org/id/spesies/leptobrachium-hasseltii/) | *Leptobrachium hasseltii* | Amfibi | \[AmphiBIO v1 (Oliveira et al. 2017, Scientific Data 4:170123), AmphiBIO\\\_v1.csv\](https://figshare.com/articles/dataset/AmphiBIO\_v1/4644424) |
| [Kecoa Amerika](https://panduanhewan.org/id/spesies/kecoa-amerika/) | *Periplaneta americana* | Invertebrata | \[Novikova & Zhukovskaya 2025/2026, Long-term exposure to extreme illumination regimes alters behavioral responses to light in the cockroach, Periplaneta americana L. (J Comp Physiol A), PubMed abstract\](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41348274/) |
| [Ketam kenari](https://panduanhewan.org/id/spesies/ketam-kenari/) | *Birgus latro* | Invertebrata | Kadang juga aktif pada siang hari; di pulau yang ramai manusia hanya aktif pada malam hari. \[Animal Diversity Web\](https://animaldiversity.org/accounts/Birgus\_latro/) |
| [Kongkang racun](https://panduanhewan.org/id/spesies/odorrana-hosii/) | *Odorrana hosii* | Amfibi | \[Rana hosii Boulenger 1891 - treatment from Teynié, David & Ohler (2010) Note on a collection of Amphibians and Reptiles from Western Sumatra (Indonesia), Zootaxa 2416; Plazi TreatmentBank\](https://tb.plazi.org/GgServer/xhtml/03D087F8FF98FF8DAADDFDB0FB7DFC04) |
| [Kubung Sunda](https://panduanhewan.org/id/spesies/galeopterus-variegatus/) | *Galeopterus variegatus* | Mamalia | \[Colugo - Galeopterus variegatus - Ecology Asia\](https://www.ecologyasia.com/verts/mammals/colugo.htm) |
| [Kukang Jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/kukang-jawa/) | *Nycticebus javanicus* | Mamalia | \[Environment shapes sleep patterns in a wild nocturnal primate (Reinhardt et al. 2019, Scientific Reports; PMC)\](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6616475/) |
| [Kukang Kalimantan](https://panduanhewan.org/id/spesies/kukang-kalimantan/) | *Nycticebus menagensis* | Mamalia | \[Slow Lorises - Nycticebus spp. - Ecology Asia\](https://www.ecologyasia.com/verts/mammals/slow-lorises.htm) |
| [Kukang sunda](https://panduanhewan.org/id/spesies/kukang-sunda/) | *Nycticebus coucang* | Mamalia | \[Nycticebus coucang (Sunda slow loris) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Nycticebus\_coucang/) |
| [Kuskus Coklat](https://panduanhewan.org/id/spesies/phalanger-orientalis/) | *Phalanger orientalis* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Kuskus Waigeo](https://panduanhewan.org/id/spesies/spilocuscus-papuensis/) | *Spilocuscus papuensis* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Landak Jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/hystrix-javanica/) | *Hystrix javanica* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Landak raya](https://panduanhewan.org/id/spesies/landak-raya/) | *Hystrix brachyura* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Landak semut moncong panjang barat](https://panduanhewan.org/id/spesies/landak-semut-moncong-panjang-barat/) | *Zaglossus bruijnii* | Mamalia | Juga aktif saat senja dan fajar. \[Animal Diversity Web\](https://animaldiversity.org/accounts/Zaglossus\_bruijni/) |
| [Laticauda colubrina](https://panduanhewan.org/id/spesies/laticauda-colubrina/) | *Laticauda colubrina* | Reptil | Sebagian besar aktivitasnya terjadi pada malam hari atau saat senja. \[Laticauda colubrina (yellow-lipped sea krait) – Animal Diversity Web\](https://animaldiversity.org/accounts/Laticauda\_colubrina/) |
| [Lumba-Lumba Moncong Panjang](https://panduanhewan.org/id/spesies/stenella-longirostris/) | *Stenella longirostris* | Mamalia | Mencari makan pada malam hari di laut lepas dan beristirahat di teluk dangkal pada siang hari. \[Spinner Dolphin - NOAA Fisheries species page\](https://www.fisheries.noaa.gov/species/spinner-dolphin) |
| [Macan tutul Jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/macan-tutul-jawa/) | *Panthera pardus melas* | Mamalia | Di beberapa kawasan, macan tutul jawa justru paling aktif saat fajar dan senja. \[Exploring temporal activity of dholes, their prey, and competitors in East Java, Indonesia (Havmøller et al. 2024, Ecology and Evolution; PMC)\](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11224129/) |
| [Macroglossus minimus](https://panduanhewan.org/id/spesies/macroglossus-minimus/) | *Macroglossus minimus* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Megaderma spasma](https://panduanhewan.org/id/spesies/megaderma-spasma/) | *Megaderma spasma* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Mentilin](https://panduanhewan.org/id/spesies/mentilin/) | *Cephalopachus bancanus* | Mamalia | \[Handbook of the Mammals of the World (via Zenodo)\](https://zenodo.org/records/6631834) |
| [Musang luwak](https://panduanhewan.org/id/spesies/paradoxurus-hermaphroditus/) | *Paradoxurus hermaphroditus* | Mamalia | \[Exploring temporal activity of dholes, their prey, and competitors in East Java, Indonesia (Havmøller et al. 2024, Ecology and Evolution; PMC)\](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11224129/) |
| [Musang tenggalung](https://panduanhewan.org/id/spesies/musang-tenggalung/) | *Viverra tangalunga* | Mamalia | Puncak aktivitasnya tepat setelah gelap dan menjelang fajar. \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 1 Carnivores (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2009), Viverridae: Viverra tangalunga account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/FC03440BFFE6FF87EA934917FAB6F695) |
| [Phrynoidis asper](https://panduanhewan.org/id/spesies/phrynoidis-asper/) | *Phrynoidis asper* | Amfibi | Kodok ini kadang juga terlihat aktif pada siang hari. \[Phrynoidis asper (Gravenhorst 1829) - treatment from Teynié, David & Ohler (2010) Note on a collection of Amphibians and Reptiles from Western Sumatra (Indonesia), Zootaxa 2416; Plazi TreatmentBank\](https://tb.plazi.org/GgServer/xhtml/03D087F8FF91FF84AADDFBAFFCA5F9D4) |
| [Polypedates leucomystax](https://panduanhewan.org/id/spesies/polypedates-leucomystax/) | *Polypedates leucomystax* | Amfibi | \[Polypedates leucomystax - Flora & Fauna Web, National Parks Board (NParks) Singapore\](https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/fauna/4/4/446) |
| [Rhinolophus tatar](https://panduanhewan.org/id/spesies/rhinolophus-tatar/) | *Rhinolophus tatar* | Mamalia | \[Rhinolophidae (horseshoe bats) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Rhinolophidae/) |
| [Rusa bawean](https://panduanhewan.org/id/spesies/rusa-bawean/) | *Axis kuhlii* | Mamalia | Mulai keluar ke tempat terbuka sekitar senja. \[Ultimate Ungulate\](https://www.ultimateungulate.com/Artiodactyla/Axis\_kuhlii.html) |
| [Rusa sambar](https://panduanhewan.org/id/spesies/rusa-sambar/) | *Rusa unicolor* | Mamalia | Puncak aktivitas sekitar senja dan fajar; di daerah perburuan rusa sambar lebih banyak aktif pada malam hari. \[Rusa unicolor (sambar) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Rusa\_unicolor/) |
| [Sanca Kembang](https://panduanhewan.org/id/spesies/malayopython-reticulatus/) | *Malayopython reticulatus* | Reptil | Pada siang hari ular ini sering beristirahat, misalnya di dahan pohon di atas sungai. \[Reticulated Python - BiodiversitySG, National Parks Board (NParks) Singapore\](https://biodiversitysg.nparks.gov.sg/our-biodiversity/reptiles/snakes/reticulated-python/) |
| [Serak Jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/serak-jawa/) | *Tyto alba* | Burung | \[Tyto alba (barn owl) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Tyto\_alba/) |
| [Tapir Asia](https://panduanhewan.org/id/spesies/tapir-asia/) | *Tapirus indicus* | Mamalia | \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 2 Hoofed Mammals (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2011), Tapiridae: Tapirus indicus account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/039CED53FFC4FF88FA5021E814549604) |
| [Tarsius kerdil](https://panduanhewan.org/id/spesies/tarsius-kerdil/) | *Tarsius pumilus* | Mamalia | Juga aktif saat senja dan fajar; siang hari tidur di dahan vertikal. \[Tarsius pumilus (pygmy tarsier) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Tarsius\_pumilus/) |
| [Tarsius Selayar](https://panduanhewan.org/id/spesies/tarsius-selayar/) | *Tarsius tarsier* | Mamalia | Juga aktif saat senja; data berasal dari tarsius spektral secara umum. \[Tarsius tarsier (spectral tarsier) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Tarsius\_tarsier/) |
| [Tarsius spectrumgurskyae](https://panduanhewan.org/id/spesies/tarsius-spectrumgurskyae/) | *Tarsius spectrumgurskyae* | Mamalia | \[Gursky's Spectral Tarsier - Tarsius spectrumgurskyae - Ecology Asia\](https://www.ecologyasia.com/verts/mammals/gurskys-spectral\_tarsier.htm) |
| [Tikus got](https://panduanhewan.org/id/spesies/tikus-got/) | *Rattus norvegicus* | Mamalia | Juga aktif saat senja. \[Rattus norvegicus (brown rat) – Animal Diversity Web\](https://animaldiversity.org/accounts/Rattus\_norvegicus/) |
| [Tikus rumah](https://panduanhewan.org/id/spesies/tikus-rumah/) | *Rattus rattus* | Mamalia | \[Rattus rattus (black rat) – Animal Diversity Web\](https://animaldiversity.org/accounts/Rattus\_rattus/) |
| [Tokek berbintik](https://panduanhewan.org/id/spesies/gekko-monarchus/) | *Gekko monarchus* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Tokek rumah](https://panduanhewan.org/id/spesies/gekko-gecko/) | *Gekko gecko* | Reptil | \[Gekko gecko (Tokay gecko) - Animal Diversity Web, University of Michigan Museum of Zoology\](https://animaldiversity.org/accounts/Gekko\_gecko/) |
| [Trenggiling Sunda](https://panduanhewan.org/id/spesies/trenggiling-sunda/) | *Manis javanica* | Mamalia | Puncak aktivitasnya menjelang fajar; trenggiling muda kadang aktif pada siang hari. \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 2 Hoofed Mammals (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2011), Manidae: Manis javanica account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/EC7D87A1FFF2FF89E2E9F90AC6CDF38D) |
| [Triaenodon obesus](https://panduanhewan.org/id/spesies/triaenodon-obesus/) | *Triaenodon obesus* | Laut | \[Whitetip Reef Shark, Discover Fishes, Florida Museum of Natural History\](https://www.floridamuseum.ufl.edu/discover-fish/species-profiles/triaenodon-obesus/) |
| [Tropidolaemus wagleri](https://panduanhewan.org/id/spesies/tropidolaemus-wagleri/) | *Tropidolaemus wagleri* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Ular Air Belang](https://panduanhewan.org/id/spesies/homalopsis-buccata/) | *Homalopsis buccata* | Reptil | \[Puff-faced Water Snake - Homalopsis buccata, Ecology Asia (Nick Baker)\](https://www.ecologyasia.com/verts/snakes/puff-faced\_water-snake.htm) |
| [Ular Bangkai Laut (Trimeresurus albolabris)](https://panduanhewan.org/id/spesies/trimeresurus-albolabris/) | *Trimeresurus albolabris* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Ular Bangkai Laut (Trimeresurus insularis)](https://panduanhewan.org/id/spesies/trimeresurus-insularis/) | *Trimeresurus insularis* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Ular cabai kecil](https://panduanhewan.org/id/spesies/ular-cabai-kecil/) | *Calliophis intestinalis* | Reptil | \[Calliophis intestinalis - Flora & Fauna Web, National Parks Board (NParks) Singapore\](https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/fauna/6/4/6450) |
| [Ular Cicak](https://panduanhewan.org/id/spesies/lycodon-capucinus/) | *Lycodon capucinus* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Ular siput](https://panduanhewan.org/id/spesies/pareas-carinatus/) | *Pareas carinatus* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Ular tanah](https://panduanhewan.org/id/spesies/ular-tanah/) | *Calloselasma rhodostoma* | Reptil | \[Calloselasma rhodostoma (Kuhl, 1824) - Malaysia Biodiversity Newsletter, Malaysia Biodiversity Information System (MyBIS), Baharom & Munian\](https://www.mybis.gov.my/nl/323137) |
| [Ular welang](https://panduanhewan.org/id/spesies/ular-welang/) | *Bungarus fasciatus* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Ular weling](https://panduanhewan.org/id/spesies/ular-weling/) | *Bungarus candidus* | Reptil | Pada siang hari biasanya bersembunyi di bawah tanah atau bangunan. \[Hodges, D'souza & Jintapirom (2020) Diurnal observation of a Malayan Krait Bungarus candidus feeding inside a building in Thailand. Journal of Threatened Taxa 12(8): 15947-15950\](https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/download/5746/6780/30753) |

## diurnal (aktif pada siang hari) (157)

| Nama | Nama ilmiah | Kelompok | Keterangan |
|---|---|---|---|
| [Ayam hutan hijau](https://panduanhewan.org/id/spesies/gallus-varius/) | *Gallus varius* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Babi berjenggot](https://panduanhewan.org/id/spesies/babi-berjenggot/) | *Sus barbatus* | Mamalia | Babi berjenggot bergerak pada malam hari saat bermigrasi dan di dekat kebun kelapa sawit. \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 2 Hoofed Mammals (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2011), Suidae: Sus barbatus account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/038087E8553756388B1B0A4218E0F33A) |
| [Babirusa Sulawesi](https://panduanhewan.org/id/spesies/babirusa-sulawesi/) | *Babyrousa celebensis* | Mamalia | Sebagian besar kegiatan mencari makan dilakukan pada pagi hari. \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 2 Hoofed Mammals (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2011), Suidae: Babyrousa celebensis account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/038087E8553956368E100EEC141EFD47) |
| [Bajing Kelabu](https://panduanhewan.org/id/spesies/callosciurus-nigrovittatus/) | *Callosciurus nigrovittatus* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Bajing Kelapa](https://panduanhewan.org/id/spesies/callosciurus-notatus/) | *Callosciurus notatus* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Bekantan](https://panduanhewan.org/id/spesies/bekantan/) | *Nasalis larvatus* | Mamalia | Paling aktif dari sore hingga menjelang gelap. \[Nasalis larvatus (proboscis monkey) – Animal Diversity Web\](https://animaldiversity.org/accounts/Nasalis\_larvatus/) |
| [Bengkarung](https://panduanhewan.org/id/spesies/eutropis-multifasciata/) | *Eutropis multifasciata* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Bengkarung Terbang Biasa](https://panduanhewan.org/id/spesies/draco-volans/) | *Draco volans* | Reptil | Aktif sekitar pukul 08.00–11.00 dan kembali aktif setelah pukul 13.00 hingga sore. \[Draco volans (Flying lizard) - Animal Diversity Web, University of Michigan Museum of Zoology\](https://animaldiversity.org/accounts/Draco\_volans/) |
| [Beo](https://panduanhewan.org/id/spesies/beo/) | *Gracula religiosa* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Beo nias](https://panduanhewan.org/id/spesies/beo-nias/) | *Gracula robusta* | Burung | \[Oiseaux.net (AVONET/Birds of the World traits)\](https://www.oiseaux.net/birds/nias.hill.myna.html) |
| [Berang-berang cakar kecil](https://panduanhewan.org/id/spesies/berang-berang-cakar-kecil/) | *Aonyx cinereus* | Mamalia | Dilaporkan lebih aktif pada malam hari atau saat senja dan fajar bila hidup dekat manusia. \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 1 Carnivores (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2009), Mustelidae: Aonyx cinereus account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/038F87D4CA4BFFA4CAAC30ACF6DFF56A) |
| [Berang-berang wregul](https://panduanhewan.org/id/spesies/berang-berang-wregul/) | *Lutrogale perspicillata* | Mamalia | Beristirahat sekitar tengah hari; dapat menjadi lebih aktif pada malam hari di tempat yang banyak gangguan. \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 1 Carnivores (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2009), Mustelidae: Lutrogale perspicillata account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/038F87D4CA4BFFA3CFA4300BF823F936) |
| [Beruang madu](https://panduanhewan.org/id/spesies/beruang-madu/) | *Helarctos malayanus* | Mamalia | Di kawasan yang banyak gangguan manusia, seperti kebun kelapa sawit, beruang madu lebih banyak aktif pada malam hari. \[Carnivores and their prey in Sumatra: Occupancy and activity in human-dominated forests (Widodo et al. 2022, PLoS ONE; PMC)\](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8932565/) |
| [Beruk](https://panduanhewan.org/id/spesies/macaca-nemestrina/) | *Macaca nemestrina* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Biawak air](https://panduanhewan.org/id/spesies/varanus-salvator/) | *Varanus salvator* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Biawak Papua](https://panduanhewan.org/id/spesies/biawak-papua/) | *Varanus salvadorii* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Bidadari halmahera](https://panduanhewan.org/id/spesies/bidadari-halmahera/) | *Semioptera wallacii* | Burung | \[Oiseaux.net (AVONET/Birds of the World traits)\](https://www.oiseaux.net/birds/standardwing.html) |
| [Blekok](https://panduanhewan.org/id/spesies/ardeola-speciosa/) | *Ardeola speciosa* | Burung | Kemungkinan paling aktif pada pagi dan sore hari. \[Javan Pond-Heron - Herons of the World, HeronConservation (IUCN SSC Heron Specialist Group)\](https://heronconservation.org/herons-of-the-world/list/javan-pond-heron/) |
| [Bondol haji](https://panduanhewan.org/id/spesies/lonchura-maja/) | *Lonchura maja* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Bondol jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/lonchura-leucogastroides/) | *Lonchura leucogastroides* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Bondol peking](https://panduanhewan.org/id/spesies/lonchura-punctulata/) | *Lonchura punctulata* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Bubut alang-alang](https://panduanhewan.org/id/spesies/centropus-bengalensis/) | *Centropus bengalensis* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Bunglon Surai](https://panduanhewan.org/id/spesies/bronchocela-jubata/) | *Bronchocela jubata* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Burung gereja](https://panduanhewan.org/id/spesies/passer-montanus/) | *Passer montanus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Burung tekukur](https://panduanhewan.org/id/spesies/spilopelia-chinensis/) | *Spilopelia chinensis* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Burung-madu hitam](https://panduanhewan.org/id/spesies/leptocoma-sericea/) | *Leptocoma sericea* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Burung-madu kelapa](https://panduanhewan.org/id/spesies/anthreptes-malacensis/) | *Anthreptes malacensis* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Cabai jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/dicaeum-trochileum/) | *Dicaeum trochileum* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Caladi ulam](https://panduanhewan.org/id/spesies/dendrocopos-analis/) | *Dendrocopos analis* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Callosciurus prevostii](https://panduanhewan.org/id/spesies/callosciurus-prevostii/) | *Callosciurus prevostii* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Calotes versicolor](https://panduanhewan.org/id/spesies/calotes-versicolor/) | *Calotes versicolor* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Cangak besar](https://panduanhewan.org/id/spesies/ardea-alba/) | *Ardea alba* | Burung | Waktu mencari makan juga dipengaruhi pasang surut; paling aktif menjelang fajar dan senja. \[Eastern Great Egret - Herons of the World, HeronConservation (IUCN SSC Heron Specialist Group)\](https://heronconservation.org/herons-of-the-world/list/eastern-great-egret/) |
| [Capung-Sambar Garis-Hitam](https://panduanhewan.org/id/spesies/crocothemis-servilia/) | *Crocothemis servilia* | Invertebrata | \[Crocothemis servilia (Drury, 1773), Flora & Fauna Web, National Parks Board Singapore\](https://www.nparks.gov.sg/florafaunaweb/fauna/5/6/5611) |
| [Capung-Sambar Hijau](https://panduanhewan.org/id/spesies/orthetrum-sabina/) | *Orthetrum sabina* | Invertebrata | \[Putri, Wimbaningrum & Setiawan 2019, Keanekaragaman jenis capung anggota ordo Odonata di area persawahan Kecamatan Sumbersari Kabupaten Jember, Bioma 8(1) (Universitas PGRI Semarang)\](https://journal.upgris.ac.id/index.php/bioma/article/download/4697/2728) |
| [Cekakak Suci](https://panduanhewan.org/id/spesies/todiramphus-sanctus/) | *Todiramphus sanctus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Cekakak sungai](https://panduanhewan.org/id/spesies/todiramphus-chloris/) | *Todiramphus chloris* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Cenderawasih besar](https://panduanhewan.org/id/spesies/cenderawasih-besar/) | *Paradisaea apoda* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Cenderawasih mati-kawat](https://panduanhewan.org/id/spesies/cenderawasih-mati-kawat/) | *Seleucidis melanoleucus* | Burung | \[Oiseaux.net (AVONET/Birds of the World traits)\](https://www.oiseaux.net/birds/twelve-wired.bird-of-paradise.html) |
| [Cenderawasih merah](https://panduanhewan.org/id/spesies/cenderawasih-merah/) | *Paradisaea rubra* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Cici padi](https://panduanhewan.org/id/spesies/cisticola-juncidis/) | *Cisticola juncidis* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Cikalang kecil](https://panduanhewan.org/id/spesies/fregata-ariel/) | *Fregata ariel* | Burung | Dapat terus melayang di udara selama beberapa hari dan malam. \[Fregatidae (frigatebirds) - Animal Diversity Web, University of Michigan (family account)\](https://animaldiversity.org/accounts/Fregatidae/) |
| [Cikukua tanduk](https://panduanhewan.org/id/spesies/philemon-buceroides/) | *Philemon buceroides* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Cinenen jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/orthotomus-sepium/) | *Orthotomus sepium* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Cipoh kacat](https://panduanhewan.org/id/spesies/aegithina-tiphia/) | *Aegithina tiphia* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Cucak rawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/cucak-rawa/) | *Pycnonotus zeylanicus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Dara-laut jambul](https://panduanhewan.org/id/spesies/thalasseus-bergii/) | *Thalasseus bergii* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Decu belang](https://panduanhewan.org/id/spesies/saxicola-caprata/) | *Saxicola caprata* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Delimukan zamrud](https://panduanhewan.org/id/spesies/chalcophaps-indica/) | *Chalcophaps indica* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Dendrelaphis pictus](https://panduanhewan.org/id/spesies/dendrelaphis-pictus/) | *Dendrelaphis pictus* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Elang bondol](https://panduanhewan.org/id/spesies/haliastur-indus/) | *Haliastur indus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Elang Flores](https://panduanhewan.org/id/spesies/elang-flores/) | *Nisaetus floris* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Elang Jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/elang-jawa/) | *Nisaetus bartelsi* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Elang ular bido](https://panduanhewan.org/id/spesies/elang-ular-bido/) | *Spilornis cheela* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Elang-laut perut-putih](https://panduanhewan.org/id/spesies/haliaeetus-leucogaster/) | *Haliaeetus leucogaster* | Burung | \[Haliaeetus leucogaster (white-bellied sea eagle) – Animal Diversity Web\](https://animaldiversity.org/accounts/Haliaeetus\_leucogaster/) |
| [Emoia caeruleocauda](https://panduanhewan.org/id/spesies/emoia-caeruleocauda/) | *Emoia caeruleocauda* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Gurita cincin biru](https://panduanhewan.org/id/spesies/gurita-cincin-biru/) | *Hapalochlaena lunulata* | Laut | \[Greater Blue-ringed Octopus, Online Learning Center species page, Aquarium of the Pacific\](https://www.aquariumofpacific.org/onlinelearningcenter/species/greater\_blue\_ringed\_octopus1) |
| [Harimau Sumatera](https://panduanhewan.org/id/spesies/harimau-sumatera/) | *Panthera tigris sondaica* | Mamalia | Di hutan dekat permukiman, harimau sumatra lebih banyak aktif pada malam hari serta saat senja dan fajar. \[Terrestrial mammal community richness and temporal overlap between tigers and other carnivores in Bukit Barisan Selatan National Park, Sumatra (Allen et al. 2020, Animal Biodiversity and Conservation 43: 97-107; author PDF)\](https://maxallen.inhs.illinois.edu/files/2020/02/Allen-et-al.-2020-BBSNP-Community-Monitoring.pdf) |
| [Hypolimnas bolina](https://panduanhewan.org/id/spesies/hypolimnas-bolina/) | *Hypolimnas bolina* | Invertebrata | \[Rutowski 1992, Male mate-locating behavior in the common eggfly, Hypolimnas bolina (Nymphalidae), Journal of the Lepidopterists' Society 46(1): 24-38 (PDF, Yale Peabody Lepidopterists' Society archive)\](https://images.peabody.yale.edu/lepsoc/jls/1990s/1992/1992-46(1)24-Rutowski.pdf) |
| [Ikan napoleon](https://panduanhewan.org/id/spesies/ikan-napoleon/) | *Cheilinus undulatus* | Laut | \[Cheilinus undulatus, Humphead wrasse, species summary, FishBase\](https://www.fishbase.se/summary/Cheilinus-undulatus.html) |
| [Isap-madu australia](https://panduanhewan.org/id/spesies/lichmera-indistincta/) | *Lichmera indistincta* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Jalak Bali](https://panduanhewan.org/id/spesies/jalak-bali/) | *Leucopsar rothschildi* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Jalak putih](https://panduanhewan.org/id/spesies/jalak-putih/) | *Acridotheres melanopterus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Jalak suren](https://panduanhewan.org/id/spesies/jalak-suren/) | *Gracupica jalla* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Jelarang Hitam](https://panduanhewan.org/id/spesies/ratufa-bicolor/) | *Ratufa bicolor* | Mamalia | \[Ratufa bicolor (black giant squirrel) – Animal Diversity Web\](https://animaldiversity.org/accounts/Ratufa\_bicolor/) |
| [Jingjing batu](https://panduanhewan.org/id/spesies/hemipus-hirundinaceus/) | *Hemipus hirundinaceus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Julang Irian](https://panduanhewan.org/id/spesies/rhyticeros-plicatus/) | *Rhyticeros plicatus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Julang sulawesi](https://panduanhewan.org/id/spesies/julang-sulawesi/) | *Rhyticeros cassidix* | Burung | \[Oiseaux.net (AVONET/Birds of the World traits)\](https://www.oiseaux.net/birds/knobbed.hornbill.html) |
| [Kacer](https://panduanhewan.org/id/spesies/kacer/) | *Copsychus saularis* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kadal Rumput](https://panduanhewan.org/id/spesies/takydromus-sexlineatus/) | *Takydromus sexlineatus* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Kakatua kecil jambul kuning](https://panduanhewan.org/id/spesies/kakatua-kecil-jambul-kuning/) | *Cacatua sulphurea* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kakatua Maluku](https://panduanhewan.org/id/spesies/kakatua-maluku/) | *Cacatua moluccensis* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kakatua raja](https://panduanhewan.org/id/spesies/kakatua-raja/) | *Probosciger aterrimus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kapasan sayap-putih](https://panduanhewan.org/id/spesies/lalage-sueurii/) | *Lalage sueurii* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kapinis rumah](https://panduanhewan.org/id/spesies/apus-nipalensis/) | *Apus nipalensis* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kareo padi](https://panduanhewan.org/id/spesies/amaurornis-phoenicurus/) | *Amaurornis phoenicurus* | Burung | Paling ramai bersuara saat fajar dan senja, dan kadang bersuara pada malam hari. \[White-breasted Waterhen - Oiseaux-Birds (species card)\](https://www.oiseaux-birds.com/card-white-breasted-waterhen.html) |
| [Kasuari gelambir ganda](https://panduanhewan.org/id/spesies/kasuari-gelambir-ganda/) | *Casuarius casuarius* | Burung | Bisa aktif kapan saja, tetapi mencari makan pada siang hari; beristirahat pada tengah hari. \[Pangau-Adam et al. 2015, Human impacts on two endemic cassowary species in Indonesian New Guinea, Oryx (Cambridge Core)\](https://www.cambridge.org/core/journals/oryx/article/human-impacts-on-two-endemic-cassowary-species-in-indonesian-new-guinea/875900063705C9003574BB9AC63170A6) |
| [Kedih](https://panduanhewan.org/id/spesies/presbytis-thomasi/) | *Presbytis thomasi* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Kehicap ranting](https://panduanhewan.org/id/spesies/hypothymis-azurea/) | *Hypothymis azurea* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kekep babi](https://panduanhewan.org/id/spesies/artamus-leucorhynchos/) | *Artamus leucorhynchos* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kepodang](https://panduanhewan.org/id/spesies/oriolus-chinensis/) | *Oriolus chinensis* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [King kobra](https://panduanhewan.org/id/spesies/king-kobra/) | *Ophiophagus bungarus* | Reptil | Berdasarkan catatan kobra raja di Singapura; sesekali juga aktif pada malam hari. \[Lim, Leong & Lim (2011) The king cobra, Ophiophagus hannah (Cantor) in Singapore. Nature in Singapore 4: 143-156, Lee Kong Chian Natural History Museum, National University of Singapore\](https://lkcnhm.nus.edu.sg/app/uploads/2017/06/2011nis143-156.pdf) |
| [Kipasan belang](https://panduanhewan.org/id/spesies/rhipidura-javanica/) | *Rhipidura javanica* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kipasan dada-lurik](https://panduanhewan.org/id/spesies/rhipidura-rufiventris/) | *Rhipidura rufiventris* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kipasan kebun](https://panduanhewan.org/id/spesies/rhipidura-leucophrys/) | *Rhipidura leucophrys* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kirik-kirik australia](https://panduanhewan.org/id/spesies/merops-ornatus/) | *Merops ornatus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Kirik-kirik laut](https://panduanhewan.org/id/spesies/merops-philippinus/) | *Merops philippinus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Komodo](https://panduanhewan.org/id/spesies/komodo/) | *Varanus komodoensis* | Reptil | Pada malam hari dan saat cuaca sangat panas, komodo berlindung di dalam liang. \[Varanus komodoensis (Komodo dragon) - Animal Diversity Web, University of Michigan Museum of Zoology\](https://animaldiversity.org/accounts/Varanus\_komodoensis/) |
| [Kuau raja](https://panduanhewan.org/id/spesies/kuau-raja/) | *Argusianus argus* | Burung | Burung ini juga sering bersuara pada malam hari: di Sabah sekitar 20% suaranya terekam antara pukul 18.00 dan 06.00. \[PLOS ONE\](https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0246564) |
| [Kucica ekor-kuning](https://panduanhewan.org/id/spesies/kucica-ekor-kuning/) | *Copsychus pyrropygus* | Burung | \[Oiseaux.net (AVONET/Birds of the World traits)\](https://www.oiseaux.net/birds/rufous-tailed.shama.html) |
| [Kucing batu](https://panduanhewan.org/id/spesies/kucing-batu/) | *Pardofelis marmorata* | Mamalia | \[Spatio-temporal ecology of sympatric felids on Borneo. Evidence for resource partitioning? (Hearn et al. 2018, PLoS ONE)\](https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0200828) |
| [Kucing merah](https://panduanhewan.org/id/spesies/kucing-merah/) | *Catopuma badia* | Mamalia | Tidak sepenuhnya diurnal. Sumber lama menyebutnya nokturnal, tetapi rekaman kamera jebak yang lebih baru lebih banyak menangkapnya pada siang hari. \[HOSCAP Borneo\](https://hoscap-borneo.org/wp-content/uploads/2016/06/s33rbz165-172\_bay-cat.pdf) |
| [Kuda laut](https://panduanhewan.org/id/spesies/kuda-laut/) | *Hippocampus kuda* | Laut | Bukti utamanya berasal dari pengamatan di penangkaran. \[Apale & Foster 2016, The life history and ecology of seahorses in the Philippines (draft report), Project Seahorse\](https://projectseahorse.org/wp-content/uploads/2022/12/Foster-Apale-2016-Life-history-ecology-seahorses-Philippines.pdf) |
| [Kuntul kecil](https://panduanhewan.org/id/spesies/egretta-garzetta/) | *Egretta garzetta* | Burung | \[Little Egret - Herons of the World, HeronConservation (IUCN SSC Heron Specialist Group)\](https://heronconservation.org/herons-of-the-world/list/little-egret/) |
| [Kupu kupu pastur](https://panduanhewan.org/id/spesies/papilio-memnon/) | *Papilio memnon* | Invertebrata | \[Butterfly Species (Papilio Memnon), IPB University biodiversity news, 6 Oct 2025\](https://www.ipb.ac.id/news/index/2025/10/butterfly-species-papilio-memnon/) |
| [Kupu-kupu sayap burung Wallace](https://panduanhewan.org/id/spesies/kupu-kupu-sayap-burung-wallace/) | *Ornithoptera croesus* | Invertebrata | Lebih banyak beraktivitas pada pagi hari daripada siang dan sore hari. \[Mas'ud, Corebima, Amin & Rohman 2019/2020, Kupu-Kupu Endemik Pulau Bacan Ornithoptera croesus dan Strategi Konservasinya (research-based book; PDF hosted by FMIPA Universitas Negeri Malang)\](https://fmipa.um.ac.id/wp-content/uploads/2021/02/Naskah\_BUKU-KUPU-ENDEMIK\_FATCHUR-ROHMAN\_UM.pdf) |
| [Kutilang](https://panduanhewan.org/id/spesies/kutilang/) | *Pycnonotus aurigaster* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Lamprolepis smaragdina](https://panduanhewan.org/id/spesies/lamprolepis-smaragdina/) | *Lamprolepis smaragdina* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Layang-layang api](https://panduanhewan.org/id/spesies/hirundo-rustica/) | *Hirundo rustica* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Layang-layang batu](https://panduanhewan.org/id/spesies/hirundo-javanica/) | *Hirundo javanica* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Lebah madu Asia](https://panduanhewan.org/id/spesies/lebah-madu-asia/) | *Apis cerana* | Invertebrata | Di Jawa Timur, puncak terbang mencari pakan terjadi pada pagi dan tengah hari. \[Temporal resource partitioning of the flight activities of three bee species in East Java, Jurnal Entomologi Indonesia 21(3), 2024\](https://jurnal.pei-pusat.org/index.php/jei/article/view/867) |
| [Lutung Budeng](https://panduanhewan.org/id/spesies/trachypithecus-auratus/) | *Trachypithecus auratus* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Lutung Kelabu](https://panduanhewan.org/id/spesies/trachypithecus-cristatus/) | *Trachypithecus cristatus* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Maleo](https://panduanhewan.org/id/spesies/maleo/) | *Macrocephalon maleo* | Burung | Puncak aktivitas pada pagi hari (06.00–09.00) dan sore hari (16.00–18.00); beristirahat pada malam hari. \[Rosalia et al. 2025, A spatial and temporal assessment of Maleo (Macrocephalon maleo) nesting behavior and habitat preferences - Journal of Earth Kingdom 3(1): 18-33 (PDF)\](https://journal-iasssf.com/index.php/JEK/article/download/2031/1355/11771) |
| [Mambruk Victoria](https://panduanhewan.org/id/spesies/mambruk-victoria/) | *Goura victoria* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Mandar dengkur](https://panduanhewan.org/id/spesies/mandar-dengkur/) | *Aramidopsis plateni* | Burung | \[Oiseaux.net (AVONET/Birds of the World traits)\](https://www.oiseaux.net/birds/snoring.rail.html) |
| [Merak hijau](https://panduanhewan.org/id/spesies/merak-hijau/) | *Pavo muticus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Merbah cerucuk](https://panduanhewan.org/id/spesies/pycnonotus-goiavier/) | *Pycnonotus goiavier* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Merpati batu](https://panduanhewan.org/id/spesies/columba-livia/) | *Columba livia* | Burung | \[Columba livia (rock pigeon) – Animal Diversity Web\](https://animaldiversity.org/accounts/Columba\_livia/) |
| [Monyet dare](https://panduanhewan.org/id/spesies/macaca-maura/) | *Macaca maura* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Monyet ekor panjang](https://panduanhewan.org/id/spesies/macaca-fascicularis/) | *Macaca fascicularis* | Mamalia | \[Macaca fascicularis (long-tailed macaque) – Animal Diversity Web\](https://animaldiversity.org/accounts/Macaca\_fascicularis/) |
| [Murai batu](https://panduanhewan.org/id/spesies/murai-batu/) | *Copsychus malabaricus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Nuri bayan-maluku](https://panduanhewan.org/id/spesies/eclectus-roratus/) | *Eclectus roratus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Nuri kepala hitam](https://panduanhewan.org/id/spesies/nuri-kepala-hitam/) | *Lorius lory* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Nuri pipi-merah](https://panduanhewan.org/id/spesies/geoffroyus-geoffroyi/) | *Geoffroyus geoffroyi* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Nuri-raja ambon](https://panduanhewan.org/id/spesies/nuri-raja-ambon/) | *Alisterus amboinensis* | Burung | World Parrot Trust mencatat burung ini pernah terlihat terbang keluar hutan saat senja, jadi mungkin kadang juga aktif pada malam hari. \[Oiseaux.net (AVONET/Birds of the World traits)\](https://www.oiseaux.net/birds/moluccan.king.parrot.html) |
| [Nyamuk Aedes aegypti](https://panduanhewan.org/id/spesies/nyamuk-aedes-aegypti/) | *Aedes aegypti* | Invertebrata | Paling aktif menggigit pada pagi dan sore hari, tetapi dapat menggigit pada malam hari di tempat yang terang. \[Dengue and the Aedes aegypti mosquito, CDC Division of Vector-Borne Diseases fact sheet (copy hosted by Hawaii State Department of Health)\](https://health.hawaii.gov/docd/files/2015/11/CDC\_aegypti\_factsheet.pdf) |
| [Orangutan Kalimantan](https://panduanhewan.org/id/spesies/orangutan-kalimantan/) | *Pongo pygmaeus* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Orangutan Sumatera](https://panduanhewan.org/id/spesies/orangutan-sumatera/) | *Pongo abelii* | Mamalia | \[Pongo abelii (Sumatran orangutan) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Pongo\_abelii/) |
| [Orangutan Tapanuli](https://panduanhewan.org/id/spesies/orangutan-tapanuli/) | *Pongo tapanuliensis* | Mamalia | \[Orangutans (Pongo spp.) Fact Sheet: Summary - San Diego Zoo Wildlife Alliance Library\](https://ielc.libguides.com/sdzg/factsheets/orangutans) |
| [Owa Jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/owa-jawa/) | *Hylobates moloch* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Owa jenggot putih](https://panduanhewan.org/id/spesies/hylobates-albibarbis/) | *Hylobates albibarbis* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Owa Lengan Putih](https://panduanhewan.org/id/spesies/hylobates-lar/) | *Hylobates lar* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Owa ungko](https://panduanhewan.org/id/spesies/owa-ungko/) | *Hylobates agilis* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Penyu hijau](https://panduanhewan.org/id/spesies/penyu-hijau/) | *Chelonia mydas* | Laut | Betina naik ke pantai untuk bertelur pada malam hari. \[Green Sea Turtle (Chelonia mydas) - Texas Parks and Wildlife Department\](https://tpwd.texas.gov/huntwild/wild/species/greentur/) |
| [Penyu sisik](https://panduanhewan.org/id/spesies/penyu-sisik/) | *Eretmochelys imbricata* | Laut | Penyu sisik muda mencari makan pada siang hari dan beristirahat pada malam hari. \[van Dam & Diez 1997, Diving behavior of immature hawksbill turtles (Eretmochelys imbricata) in a Caribbean reef habitat, Coral Reefs 16:133–138\](https://www.widecast.org/What/Country/PuertoRico/Docs/vanDam&Diez\_(1997)\_Hawksibll\_dive\_behavior\_in\_Caribbean\_reef\_habitat.pdf) |
| [Pergam hijau](https://panduanhewan.org/id/spesies/ducula-aenea/) | *Ducula aenea* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Perkutut](https://panduanhewan.org/id/spesies/geopelia-striata/) | *Geopelia striata* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Perling ungu](https://panduanhewan.org/id/spesies/aplonis-metallica/) | *Aplonis metallica* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Prosciurillus leucomus](https://panduanhewan.org/id/spesies/prosciurillus-leucomus/) | *Prosciurillus leucomus* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Punai gading](https://panduanhewan.org/id/spesies/treron-vernans/) | *Treron vernans* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Punai penganten](https://panduanhewan.org/id/spesies/treron-griseicauda/) | *Treron griseicauda* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Raja-udang biru](https://panduanhewan.org/id/spesies/alcedo-coerulescens/) | *Alcedo coerulescens* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Rangkong badak](https://panduanhewan.org/id/spesies/rangkong-badak/) | *Buceros rhinoceros* | Burung | Bersuara sepanjang siang hari. \[Kennedy et al. 2023, Evidence for acoustic niche partitioning depends on the temporal scale in two sympatric Bornean hornbill species - Biotropica (abstract via Europe PMC)\](https://europepmc.org/article/AGR/IND607958200) |
| [Rangkong gading](https://panduanhewan.org/id/spesies/rangkong-gading/) | *Rhinoplax vigil* | Burung | Bersuara sepanjang siang hari. \[Kennedy et al. 2023, Evidence for acoustic niche partitioning depends on the temporal scale in two sympatric Bornean hornbill species - Biotropica (abstract via Europe PMC)\](https://europepmc.org/article/AGR/IND607958200) |
| [Rangrang](https://panduanhewan.org/id/spesies/oecophylla-smaragdina/) | *Oecophylla smaragdina* | Invertebrata | Saat ada tekanan pemangsa pada siang hari, sebagian koloni dapat beralih mencari makan pada malam hari. \[Exélis et al. 2024, Elucidating the daily foraging activity pattern of Oecophylla smaragdina to minimize bite nuisances in Asia large agro-system plantations, Heliyon 10(4): e26105 (PubMed abstract)\](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38434038/) |
| [Remetuk laut](https://panduanhewan.org/id/spesies/gerygone-sulphurea/) | *Gerygone sulphurea* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Serindit melayu](https://panduanhewan.org/id/spesies/serindit-melayu/) | *Loriculus galgulus* | Burung | \[Oiseaux.net (AVONET/Birds of the World traits)\](https://www.oiseaux.net/birds/blue-crowned.hanging.parrot.html) |
| [Siamang](https://panduanhewan.org/id/spesies/siamang/) | *Symphalangus syndactylus* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Simpai](https://panduanhewan.org/id/spesies/presbytis-melalophos/) | *Presbytis melalophos* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Srigunting jambul-rambut](https://panduanhewan.org/id/spesies/dicrurus-hottentottus/) | *Dicrurus hottentottus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Srigunting kelabu](https://panduanhewan.org/id/spesies/dicrurus-leucophaeus/) | *Dicrurus leucophaeus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Surili jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/presbytis-comata/) | *Presbytis comata* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Takur ungkut-ungkut](https://panduanhewan.org/id/spesies/psilopogon-haemacephalus/) | *Psilopogon haemacephalus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Tepekong jambul](https://panduanhewan.org/id/spesies/hemiprocne-longipennis/) | *Hemiprocne longipennis* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Trinil pantai](https://panduanhewan.org/id/spesies/actitis-hypoleucos/) | *Actitis hypoleucos* | Burung | Bermigrasi pada malam hari. \[Actitis hypoleucos (common sandpiper) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Actitis\_hypoleucos/) |
| [Tuntong laut](https://panduanhewan.org/id/spesies/tuntong-laut/) | *Batagur borneoensis* | Reptil | Betina bertelur di pantai pada malam hari saat air surut. \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Tupai Kekes](https://panduanhewan.org/id/spesies/tupaia-javanica/) | *Tupaia javanica* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |
| [Ular gadung](https://panduanhewan.org/id/spesies/ahaetulla-prasina/) | *Ahaetulla prasina* | Reptil | \[Ahaetulla prasina – The Reptile Database\](https://reptile-database.reptarium.cz/species?genus=Ahaetulla&species=prasina) |
| [Ular Jali](https://panduanhewan.org/id/spesies/ptyas-korros/) | *Ptyas korros* | Reptil | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Walet linci](https://panduanhewan.org/id/spesies/collocalia-linchi/) | *Collocalia linchi* | Burung | Seharian terbang mencari serangga dan kembali ke sarang pada malam hari. \[Collocaliini (swiftlets) - Animal Diversity Web, University of Michigan (tribe account)\](https://animaldiversity.org/accounts/Collocaliini/) |
| [Walet polos](https://panduanhewan.org/id/spesies/aerodramus-vanikorensis/) | *Aerodramus vanikorensis* | Burung | Seharian terbang mencari serangga dan kembali ke gua pada malam hari. \[Collocaliini (swiftlets) - Animal Diversity Web, University of Michigan (tribe account)\](https://animaldiversity.org/accounts/Collocaliini/) |
| [Walet sapi](https://panduanhewan.org/id/spesies/collocalia-esculenta/) | *Collocalia esculenta* | Burung | Berkumpul dekat tempat bertengger saat fajar dan senja ketika berangkat dan pulang. \[Dhamorikar et al. 2020, Crepuscular hunting of swiftlets by Besra in the urban areas of the Andaman Islands, India - Journal of Threatened Taxa 12(17) (PDF)\](https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/download/5397/7186/36694) |
| [Walet sarang-putih](https://panduanhewan.org/id/spesies/aerodramus-fuciphagus/) | *Aerodramus fuciphagus* | Burung | Keluar dari gua atau rumah walet sekitar fajar dan kembali saat senja. \[Dhamorikar et al. 2020, Crepuscular hunting of swiftlets by Besra in the urban areas of the Andaman Islands, India - Journal of Threatened Taxa 12(17) (PDF)\](https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/download/5397/7186/36694) |
| [Walik kembang](https://panduanhewan.org/id/spesies/ptilinopus-melanospilus/) | *Ptilinopus melanospilus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Wiwik kelabu](https://panduanhewan.org/id/spesies/cacomantis-merulinus/) | *Cacomantis merulinus* | Burung | Sering terdengar berkicau pada siang maupun malam hari, terutama pada musim kawin. \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Wiwik rimba](https://panduanhewan.org/id/spesies/cacomantis-variolosus/) | *Cacomantis variolosus* | Burung | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), BirdFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/BirdFuncDat.txt) |
| [Yaki](https://panduanhewan.org/id/spesies/yaki/) | *Macaca nigra* | Mamalia | \[EltonTraits 1.0 (Wilman et al. 2014, Ecology 95:2027), MamFuncDat.txt\](https://esapubs.org/archive/ecol/E095/178/MamFuncDat.txt) |

## krepuskular (aktif saat senja dan fajar) (5)

| Nama | Nama ilmiah | Kelompok | Keterangan |
|---|---|---|---|
| [Binturong](https://panduanhewan.org/id/spesies/binturong/) | *Arctictis binturong* | Mamalia | Di tepi hutan dan hutan yang terganggu, binturung lebih banyak aktif pada malam hari. \[Binturong ecology and conservation in pristine, fragmented and degraded tropical forests - Oryx 58(2), 2024, Cambridge University Press\](https://www.cambridge.org/core/journals/oryx/article/binturong-ecology-and-conservation-in-pristine-fragmented-and-degraded-tropical-forests/B6E908E96306D0EC47B7B871931EADA8) |
| [Cangak merah](https://panduanhewan.org/id/spesies/ardea-purpurea/) | *Ardea purpurea* | Burung | Kadang juga mencari makan pada siang hari di tempat yang bervegetasi lebat. \[Ardea purpurea (purple heron) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Ardea\_purpurea/) |
| [Kijang muncak](https://panduanhewan.org/id/spesies/kijang-muncak/) | *Muntiacus muntjak* | Mamalia | Kijang juga aktif pada siang hari, tetapi tidak sesering saat fajar dan senja. \[Exploring temporal activity of dholes, their prey, and competitors in East Java, Indonesia (Havmøller et al. 2024, Ecology and Evolution; PMC)\](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11224129/) |
| [Kucing domestik](https://panduanhewan.org/id/spesies/kucing/) | *Felis catus* | Hewan pendamping | Kucing peliharaan sering menyesuaikan jam aktifnya dengan rutinitas pemiliknya. \[Parker, M. et al. (2022) Comparison of Locomotor and Feeding Rhythms between Indoor and Outdoor Cats Living in Captivity. Animals 12(18):2440 (MDPI; PMC9494968)\](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9494968/) |
| [Tiong-lampu biasa](https://panduanhewan.org/id/spesies/eurystomus-orientalis/) | *Eurystomus orientalis* | Burung | Paling aktif pada sore hingga senja dan pada pagi hari. \[Distribution, behaviour, and provenance of Oriental Dollarbirds Eurystomus orientalis in Micronesia - Bulletin of the British Ornithologists' Club 140(1), 2020 (BioOne)\](https://bioone.org/journals/bulletin-of-the-british-ornithologists-club/volume-140/issue-1/bboc.v140i1.2020.a9/Distribution-behaviour-and-provenance-of-Oriental-Dollarbirds-Eurystomus-orientalis-in/10.25226/bboc.v140i1.2020.a9.full) |

## katemeral (aktif tidak teratur pada siang dan malam) (17)

| Nama | Nama ilmiah | Kelompok | Keterangan |
|---|---|---|---|
| [Anoa dataran rendah](https://panduanhewan.org/id/spesies/anoa-dataran-rendah/) | *Bubalus depressicornis* | Mamalia | Paling aktif pada pagi dan sore hari, tetapi lebih banyak aktif pada malam hari di daerah perburuan. \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 2 Hoofed Mammals (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2011), Bovidae: Bubalus depressicornis (Anoa) account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/03F507139946FFFE03D0F281FBACF71E) |
| [Anoa pegunungan](https://panduanhewan.org/id/spesies/anoa-pegunungan/) | *Bubalus quarlesi* | Mamalia | Masih jarang diteliti; data yang ada mencakup kedua jenis anoa. \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 2 Hoofed Mammals (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2011), Bovidae: Bubalus depressicornis (Anoa, incl. Mountain Anoa quarlesi) account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/03F507139946FFFE03D0F281FBACF71E) |
| [Babi Hutan](https://panduanhewan.org/id/spesies/sus-scrofa/) | *Sus scrofa* | Mamalia | Lebih aktif pada malam hari di daerah perburuan atau dekat manusia. \[Sus scrofa (wild boar) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Sus\_scrofa/) |
| [Banteng](https://panduanhewan.org/id/spesies/banteng/) | *Bos javanicus* | Mamalia | Banteng menjadi lebih aktif pada malam hari di kawasan yang dirambah manusia. \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 2 Hoofed Mammals (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2011), Bovidae: Bos javanicus account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/03F507139948FFF303ABFE8AF6C9FA2B) |
| [Cecak tembok](https://panduanhewan.org/id/spesies/hemidactylus-platyurus/) | *Hemidactylus platyurus* | Reptil | Di permukiman, cicak ini sering berburu serangga yang tertarik pada lampu pada malam hari. \[Flat-tailed Gecko - Hemidactylus platyurus, Ecology Asia (Nick Baker)\](https://www.ecologyasia.com/verts/lizards/flat-tailed\_gecko.htm) |
| [Dugong](https://panduanhewan.org/id/spesies/dugong/) | *Dugong dugon* | Laut | Waktu makannya lebih ditentukan oleh pasang surut daripada siang atau malam. \[Sheppard, J.K. (2008) The spatial ecology of dugongs: applications to conservation management. PhD thesis, James Cook University (ResearchOnline@JCU)\](https://researchonline.jcu.edu.au/2097/13/JCU\_2097\_Sheppard\_2008\_thesis.pdf) |
| [Gajah Kalimantan](https://panduanhewan.org/id/spesies/gajah-kalimantan/) | *Elephas maximus borneensis* | Mamalia | Puncak aktivitas sering terjadi pada malam hari, dan gajah biasanya beristirahat pada tengah hari. \[Handbook of the Mammals of the World, Vol. 2 Hoofed Mammals (Wilson & Mittermeier eds., Lynx Edicions 2011), Elephantidae: Elephas maximus account (Plazi treatment)\](https://treatment.plazi.org/GgServer/xhtml/29264D66FFCB9819F6C82A2AF9F4FBAE) |
| [Gajah Sumatera](https://panduanhewan.org/id/spesies/gajah-sumatera/) | *Elephas maximus sumatranus* | Mamalia | Puncak aktivitas sering terjadi pada malam hari, dan gajah biasanya beristirahat pada tengah hari. \[Elephas maximus (Asian elephant) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Elephas\_maximus/) |
| [Kerbau](https://panduanhewan.org/id/spesies/bubalus-bubalis/) | *Bubalus bubalis* | Mamalia | Saat cuaca panas, kerbau banyak berkubang pada siang hari dan lebih aktif saat senja dan fajar. \[Bubalus bubalis (water buffalo) - Animal Diversity Web, University of Michigan\](https://animaldiversity.org/accounts/Bubalus\_bubalis/) |
| [Kokokan laut](https://panduanhewan.org/id/spesies/butorides-striata/) | *Butorides striata* | Burung | Mencari makan pada siang, sore, maupun malam hari, dan tertarik ke sumber cahaya untuk berburu. \[Striated Heron - Herons of the World, HeronConservation (IUCN SSC Heron Specialist Group)\](https://heronconservation.org/herons-of-the-world/list/striated-heron/) |
| [Kuntul karang](https://panduanhewan.org/id/spesies/egretta-sacra/) | *Egretta sacra* | Burung | Waktu mencari makan terutama mengikuti pasang surut, sehingga bisa siang maupun malam hari. \[Eastern Reef Heron - Herons of the World, HeronConservation (IUCN SSC Heron Specialist Group)\](https://heronconservation.org/herons-of-the-world/list/eastern-reef-heron/) |
| [Labi-labi moncong babi](https://panduanhewan.org/id/spesies/labi-labi-moncong-babi/) | *Carettochelys insculpta* | Reptil | Studi di Australia menunjukkan kura-kura ini aktif siang dan malam, bukan hanya pada malam hari. \[Georges, Doody, Eisemberg, Alacs & Rose (2008) Carettochelys insculpta Ramsay 1886 - Pig-Nosed Turtle, Fly River Turtle. Conservation Biology of Freshwater Turtles and Tortoises, Chelonian Research Monographs 5 (IUCN/SSC TFTSG)\](https://iucn-tftsg.org/wp-content/uploads/file/Accounts/crm\_5\_009\_insculpta\_v1\_2008.pdf) |
| [Macan dahan Sunda](https://panduanhewan.org/id/spesies/macan-dahan-sunda/) | *Neofelis diardi* | Mamalia | Paling aktif pada malam hari dan sekitar fajar, dan paling jarang aktif pada tengah hari. \[Spatio-temporal ecology of sympatric felids on Borneo. Evidence for resource partitioning? (Hearn et al. 2018, PLoS ONE)\](https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0200828) |
| [Penyu belimbing](https://panduanhewan.org/id/spesies/penyu-belimbing/) | *Dermochelys coriacea* | Laut | Menyelam siang dan malam, dan waktu makannya berbeda-beda antarlokasi. \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Penyu tempayan](https://panduanhewan.org/id/spesies/penyu-tempayan/) | *Caretta caretta* | Laut | \[ReptTraits v1-2 (Oskyrko et al. 2024, Scientific Data 11:243), column 'Active time'\](https://figshare.com/articles/dataset/ReptTraits\_a\_comprehensive\_database\_of\_ecological\_traits\_in\_reptiles/24572683) |
| [Rusa Timor](https://panduanhewan.org/id/spesies/rusa-timor/) | *Rusa timorensis* | Mamalia | \[Exploring temporal activity of dholes, their prey, and competitors in East Java, Indonesia (Havmøller et al. 2024, Ecology and Evolution; PMC)\](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11224129/) |
| [Ular kobra Jawa](https://panduanhewan.org/id/spesies/ular-kobra-jawa/) | *Naja sputatrix* | Reptil | \[Auffenberg, W. (1980) The herpetofauna of Komodo, with notes on adjacent areas. Bulletin of the Florida State Museum, Biological Sciences 25(2): 39-156\](https://flmnhbulletin.com/index.php/flmnh/article/download/flmnh-vol25-no2/vol25-no2/829) |
